Da đà điểu là gì? Nốt chân lông và cách cắt để nốt nằm đúng chỗ

Da đà điểu là da thuộc từ con đà điểu nuôi, nhận ra ngay nhờ những nốt tròn nổi trên mặt da — dấu chân lông, chỗ trước kia cắm lông vũ. Kit nhập từ Klein Karoo (Nam Phi, 1970), thuộc crôm. Mềm, dai, vẻ xa xỉ mà da dập vân khó bắt chước — hợp ví, mặt túi và dây đồng hồ.

Nốt chân lông nằm ở đâu trên tấm da

Đây là chỗ gần như mọi bài trên mạng nói sai, vì họ chỉ nhìn thành phẩm.

Nốt không rải đều khắp tấm. Chúng tập trung dọc sống lưng, to và dày nhất ở giữa lưng rồi thưa dần ra hai bên. Càng lên phía cổ, nốt càng nhỏ lại. Phần còn lại của tấm gần như trơn, chỉ còn lỗ chân lông mờ.

Vì sao ngoài kia hay nói nốt phân bố đều? Vì người bán ví, bán túi chỉ thấy miếng da đã cắt ra từ vùng lưng — với họ nốt đều là chuyện đương nhiên. Ai cầm cả tấm mới thấy tấm da có vùng đẹp vùng thường.

Nhìn tấm da thế nào để biết nốt là thật

Thật giả là nỗi lo lớn nhất khi mua da đà điểu, mà lại dễ kiểm hơn nhiều người tưởng — nếu biết nhìn vào đâu.

• Nốt thật có lỗ ở tâm: đó là lỗ chân lông thật, nơi lông vũ từng cắm. Nốt dập khuôn gồ lên nhưng đặc, không có lỗ.
• Nốt thật mọc nghiêng: nghiêng theo chiều lông chứ không dựng vuông góc với mặt da. Nốt dập máy thường vuông vắn và đều tăm tắp một cách vô lý.
• Nốt thật to nhỏ không đều: giữa lưng to, ra rìa và lên cổ nhỏ đi. Chính sự không hoàn hảo đó là bằng chứng.

Từ đó suy ra một mẹo dùng được ngay khi đi mua thành phẩm: một chiếc ví mà chỗ nào cũng có nốt đều tăm tắp thì đáng ngờ — hoặc là da bò dập vân đà điểu, hoặc đã ghép từ nhiều mảnh lưng. Da thân thật cắt từ một tấm luôn có chỗ nốt dày chỗ nốt thưa.

Cũng đừng lẫn da đà điểu với da Caviar: Caviar có hạt tròn nhưng là vân dập đều khắp mặt, không có lỗ ở tâm và không đổi cỡ theo vùng.

Da đà điểu có bền không?

Bền, và bền hơn vẻ ngoài mềm mại của nó. Sợi da đà điểu bện chéo nên chịu kéo và chịu gấp tốt; mặt da nhiều lỗ chân lông nên thoáng, ít bị ẩm mốc khi cất lâu.

Bạn sẽ nghe nhiều nơi nói da đà điểu "bền gấp năm lần da bò". Con số này được nhắc lại khắp nơi nhưng Kit chưa thấy nguồn nào dẫn được phép thử hay tiêu chuẩn nào, nên cứ nghe như một cách nói cho dễ hình dung, đừng coi là số đo. Điều chắc chắn hơn: một chiếc ví da thân dùng hằng ngày nhiều năm không bục ở nếp gập, và nốt nổi giúp mặt da đỡ lộ vết cọ.

Vì sao thợ da chuộng da đà điểu

• Vẻ xa xỉ khó bắt chước: nốt nổi có lỗ thật là thứ da dập vân không làm giống được — thành phẩm nhìn là biết chất da gì.
• Mềm mà dai: rủ theo tay nên may túi mềm rất đẹp, nhưng không bở khi gập nhiều lần.
• Một tấm hai vẻ: vùng lưng khoe nốt, vùng trơn tận dụng làm lót, quai, chi tiết phụ — tính phôi khéo thì không bỏ nhiều.

Nhược điểm và tỉ lệ dùng được của tấm

Nhược điểm lớn nhất không nằm ở chất da mà ở bài toán phôi. Nếu món của bạn cần nốt ở mọi chi tiết thì chỉ dùng được vùng lưng, tức một phần tấm — phải mua dư, và giá mỗi chi tiết đội lên nhiều so với phép chia diện tích thông thường. Cách làm tỉnh táo là chấp nhận vài chi tiết lấy từ vùng trơn.

Hai điểm nữa: da mềm nên món cần đứng dáng phải lót; và miết nóng làm bẹt nốt, bẹt rồi không hồi lại — cẩn thận ở bước đánh cạnh và ép nếp.

Cắt và thi công: đặt bản mẫu lên tấm trước đã

Vì nốt đổi cỡ theo vùng, hai chi tiết ghép cạnh nhau mà lấy ở hai chỗ cách xa nhau sẽ ra hai kiểu vân, nhìn như hai miếng da khác. Thói quen nên có: đặt hết bản mẫu lên tấm, ngắm, xê dịch cho tới khi hài lòng rồi mới hạ dao. Chi tiết nào ăn tiền nhất thì nhường cho giữa lưng.

Đánh cạnh thì miết tay, tránh nhiệt cao ở sát vùng có nốt. Thấy nốt bị bẹt trên một món bán ngoài kia thì đó là dấu hiệu tay nghề còn non.

Đà điểu khác gì Caviar, Togo và da cá sấu?

So với da Caviar: cả hai đều là mặt "có hạt", nhưng Caviar là vân dập đều khắp tấm nên cắt đâu cũng như nhau; đà điểu là nốt thật, không đều, phải canh vùng. So với da Togo: Togo vân hạt nổi đều và đứng dáng hơn, đà điểu mềm rủ hơn và sang hơn nhưng khó tính hơn khi cắt.

Còn so với da cá sấu — thứ người ta hay đặt cạnh: cá sấu vảy lớn, cứng và giữ phom hơn; đà điểu mềm, nhẹ, dùng lâu dễ chịu hơn. Về giấy tờ thì đà điểu là hàng nuôi, không nằm trong nhóm bị siết như da cá sấu, nên mua bán thoải mái hơn.

Da đà điểu làm gì đẹp?

Hợp nhất với những món nhỏ mà khoe được mặt da: ví, ví card, mặt túi, dây đồng hồ, vỏ hộ chiếu. Món to dáng mềm như tote cũng làm được, nhưng nên tính trước là phần lớn diện tích sẽ lấy từ vùng trơn.

Da đà điểu có lên màu không?

Có. Dùng lâu thì tấm da mềm thêm, sẫm lại một chút và lên bóng ở chỗ tay hay chạm — mỗi món một vẻ theo người dùng nó, nhất là trên các tông sáng. Đừng chờ đổi tông mạnh như patina của da thuộc thảo mộc; ở da đà điểu, cái thấy rõ nhất là mặt da đằm lại và các nốt bóng dần lên. Muốn da đổi màu mạnh và nhanh hơn thì xem da Pueblo hoặc dòng thuộc thảo mộc.

Bảo quản tấm da và món đã làm

Tấm da chưa dùng: cuộn lỏng, đừng gấp — nếp gấp trên vùng có nốt để lại vệt khó cứu. Cất nơi khô thoáng, tránh nắng, đừng đè vật nặng lên vùng lưng. Da đà điểu thoáng nên ít mốc, nhưng vẫn cần khô.

Món đã làm: lau bụi bằng khăn mềm khô, chú ý các khe quanh nốt vì bụi hay đọng ở đó, nhất là với màu sáng. Ướt thì thấm ngay và hong tự nhiên, không dùng máy sấy nóng. Da đã thuộc crôm và có lớp hoàn thiện nên không cần dưỡng dầu định kỳ như da mộc.

Chọn & mua da đà điểu tại Kit Leather

Kit bán da đà điểu theo từng tấm, tính theo pia (30×30 cm) — mỗi tấm xem được diện tích, màu và giá của chính nó, nên bạn biết trước phôi mình có bao nhiêu vùng lưng để dùng. Muốn mua da đà điểu, bấm Xem các tấm da đà điểu còn hàng → để chọn tấm, hoặc nhắn Zalo để Kit soi giúp tấm nào có vùng nốt hợp với món bạn đang làm.