Da Togo là gì? Da bê vân hạt nổi rõ, mềm rủ, dùng lâu vẫn như mới

Da Togo — tên thương mại trên tấm là Odessa Calf — là da bê thuộc crôm, vân hạt nổi rõ, mềm và rủ. Dòng này của Weinheimer, xưởng da bê Đức thành lập năm 1849. Đây là da bê mềm nhất mà vẫn có vân nổi; vân giấu xước rất tốt nên hợp túi dáng mềm và món dùng hằng ngày.

Đặc điểm nhận biết da Togo

Nhìn nghiêng dưới ánh sáng, đừng nhìn thẳng từ trên xuống: vân hạt Togo nổi cao, có chiều, bắt sáng nên mặt da trông lồi lõm sống động chứ không phẳng. Nhấc tấm lên thì nó oằn theo tay, buông ra là nhũn xuống chứ không đứng như Epsom hay Box Calf. Cặp dấu hiệu đó — vân nổi cao đi với độ mềm rủ — là cách nhận ra Togo nhanh nhất trong nhóm da bê. Tấm cũng nhẹ tay hơn vẻ dày dặn của nó.

"Togo" của Hermès và "Togo / Odessa Calf" bán theo tấm có phải một không?

Không hẳn, và đây là chỗ gây lẫn nhiều nhất khi bạn tra Togo trên mạng.

Gần như mọi bài về Togo đều nói về túi Hermès: rằng nhà mốt này giới thiệu chất da tên Togo năm 1997, rằng đây là chất da làm nên phần lớn túi Birkin và Kelly. Phần đó Kit ghi lại đúng như các nguồn ấy viết, vì Kit không kiểm được sổ sách của một nhà mốt. Nhưng có một điều Kit chắc: Hermès không bán da tấm. "Togo" trong những bài đó là tên vật liệu của riêng họ, không phải một loại da bạn đặt mua được.

Cái thợ da mua được là tấm da bê thuộc crôm có đúng kiểu vân hạt nổi ấy, và trên tấm nó mang tên thương mại của nhà thuộc. Ở Kit, tên đó là Odessa Calf, của Weinheimer, Đức. Vì vậy khi bạn đọc thấy "Togo là da gốc Pháp", đó là suy ra từ chuyện Hermès là nhà mốt Pháp; còn tấm da trong kho Kit thì đến từ Đức. Hai hệ tên gọi khác nhau — đừng bắt chúng trùng nhau.

Vì sao thợ da chuộng da Togo

• Giấu xước rất tốt: vân nổi làm loạn phản chiếu nên vết xước lẫn vào nền thay vì hiện thành đường sáng — túi dùng cả năm, cọ bàn cọ xe cọ khoá kéo, vẫn nhìn gần như mới.
• Mềm rủ ra dáng đẹp: tấm rủ theo tay nên túi dáng mềm xẹp xuống tự nhiên, có nếp mềm, cầm dễ chịu.
• Gấp gọn không cộm: da mềm nên ví gấp ở nếp không dày lên, hợp ví bỏ túi cần vừa mềm vừa giấu xước.

Vì sao da Togo đắt hơn da bê thường?

Hai lý do nằm trong quy trình, không nằm ở cái tên. Thứ nhất, thuộc lâu hơn hẳn các dòng da bê thông thường: tấm qua nhiều lượt hơn trong bể và trong tang trống, mềm ra mà vẫn giữ được sợi. Thứ hai, bước tạo vân làm co da, nên một tấm sau khi lên vân nhỏ hơn chính nó trước đó — nhà thuộc mất diện tích, và cái mất đó nằm trong giá.

Bạn sẽ thấy vài bài tiếng Việt ghi số rất cụ thể: hụt bao nhiêu phần trăm, thuộc bao nhiêu giờ. Kit không dẫn lại. Ba nguồn cùng kể một chuyện mà lệch cả con số lẫn đơn vị — chỗ ghi "3–7 lần", chỗ ghi "3–7 tuần" — dấu hiệu của một bản dịch sai được sao đi sao lại. Cơ chế thì đúng; con số thì Kit không có cơ sở để đưa cho bạn.

Nhược điểm của da Togo

Mềm rủ đổi lại là không tự giữ dáng: mọi món cần phom đều phải dán lót cứng, kèm cả chuỗi việc theo sau — chọn độ cứng lót, dán cho đều để khỏi bong, xử lý cạnh hai lớp — và thêm một chỗ có thể tách sau vài năm. Muốn bỏ hết bước đó thì xem da Epsom.

Ba điểm nữa khi thi công. Tấm rủ xê dịch dưới dao, nên phải chặn bản mẫu chắc và dao thật sắc, đừng tin vào một đường kéo dài. Miết nóng làm bẹt vân, bẹt rồi không hồi — trên nền vân nổi cao thì chỗ bẹt rất lộ, cẩn thận ở bước đánh cạnh và ép nếp. Và chi tiết quá nhỏ thì mất hiệu ứng vân: một miếng chỉ chứa vài nốt vân nhìn như da lồi lõm chứ không ra vân. Cần vân mịn cho món nhỏ thì xem da Caviar.

Togo khác gì Epsom và Evercolor?

Cả ba đều là da bê dập vân, khác nhau ở độ đứng và bề mặt. So với da Epsom: Epsom đứng form nhất, giữ dáng hộp không cần lót, hợp món cần phom; Togo mềm rủ nên phải lót nếu muốn phom, bù lại ra dáng túi mềm rất đẹp. So với da Evercolor: Evercolor cũng mềm rủ nhưng vân rất mịn và mặt lì không bóng, hợp món muốn vẻ trầm ít họa tiết; Togo vân nổi rõ nhất nên giấu xước mạnh hơn.

Togo khác gì Taurillon Clemence?

Đây là cặp dễ lộn nhất, vì cả hai đều là da thuộc crôm vân hạt nổi. Đặt hai tấm cạnh nhau thì phân biệt được trong năm giây, còn khi lên bản mẫu thì hai loại đòi hai cách làm khác nhau.

• Cỡ hạt vân: Togo nhỏ hơn · Clemence to hơn.
• Độ nổi của vân: Togo nổi cao, có chiều · Clemence dẹt hơn, như bị ép nhẹ.
• Trọng lượng tấm: Togo nhẹ hơn · Clemence nặng tay hơn.
• Độ mềm: cả hai đều mềm, Clemence mềm hơn một bậc.
• Giữ phom: Togo giữ được phần lớn dáng ban đầu · Clemence xẹp dần theo thời gian dùng.
• Cỡ chi tiết: Togo cắt được cả món vừa và nhỏ · Clemence vân to nên nên cắt bản lớn.

Nói ngắn: Togo là bản gọn gàng và đứng hơn, Clemence là bản đầm tay và rủ hơn. Đọc kỹ từng loại ở da Taurillon Clemence là gì, hoặc xem đối chiếu đầy đủ ở bài Da Togo và da Taurillon Clemence khác gì nhau.

Da Togo gặp nước thì sao?

Bình tĩnh hơn da thảo mộc nhiều. Togo thuộc crôm và có lớp hoàn thiện nên nước không ngấm ngay thành vòng loang như da mộc — mưa bụi hay nước bắn thì lấy khăn mềm thấm là xong, không chà.

Nhưng "không loang" không phải "không sao". Nước đọng lâu vẫn có thể để lại vệt trên màu sáng, và vân nổi giữ nước trong rãnh lâu hơn mặt trơn nên phải thấm cả vào rãnh. Ướt nhiều thì nhồi giấy cho món giữ dáng rồi hong ở nhiệt độ phòng: đừng sấy nóng, đừng phơi nắng, đừng hơ máy sưởi. Nhiệt cao làm da co và cứng — đó là hư thật, khác hẳn một vệt nước.

Bảo quản tấm da Togo trong kho của thợ

Phần này nói về tấm da chưa cắt, chỗ gần như không ai viết vì các bài khác chỉ bàn cách giữ túi hiệu.

Cuộn lỏng, mặt vân hướng ra ngoài, đừng gấp. Nếp gấp trên nền vân nổi để lại một vệt bẹt, mà vân bẹt thì không hồi. Đừng đè vật nặng hay xếp tấm khác lên chỗ bạn định cắt mặt ngoài — sức nặng lâu ngày cũng làm bẹt vân.

Cất nơi khô thoáng, tránh nắng trực tiếp. Bọc bằng vải hoặc giấy không màu, đừng bọc kín trong túi nilon vì hơi ẩm đọng lại bên trong. Tấm treo lâu ngày bằng một góc sẽ giãn ở chỗ chịu lực, nên treo thì kẹp đều hoặc cứ để cuộn.

Dải màu Togo và chuyện màu không đổi

Togo là da nhuộm crôm có lớp hoàn thiện màu, nên dải màu rộng hơn hẳn nhóm da mộc — từ các tông trung tính đến màu mạnh. Dải trong kho thay đổi theo lô, và có một chuyện quan trọng hơn: màu bạn chọn hôm nay là màu bạn có suốt đời dùng. Da crôm không sẫm dần và không lên bóng như da thảo mộc; cái đổi theo thời gian là độ mềm và dáng, không phải màu.

Chọn màu thì có một điểm thực dụng: trên màu sáng, vết nước và mép cắt chưa xử lý lộ hơn; trên màu sẫm, bóng đổ trong rãnh vân làm mặt da nhìn sâu hơn. Ảnh không bao giờ đúng màu hẳn, nên xem ảnh của chính tấm đó ở trang các tấm Togo.

Da Togo làm gì đẹp nhất

Hợp nhất với món dùng nhiều, chịu va chạm mà vẫn phải bền vẻ ngoài: túi dáng mềm (vân giấu xước, tấm rủ ra dáng tự nhiên), ví, nhất là ví bỏ túi (mềm nên gấp gọn, vân giấu vết cấn vết cọ), và túi xách hằng ngày. Món cần cạnh vuông, phom cứng thì Togo không phải sở trường — làm được, nhưng phải cộng thêm tầng lót. Chi tiết rất nhỏ thì nhường cho dòng vân mịn.

Chọn & mua da Togo tại Kit Leather

Kit bán da Togo / Odessa Calf theo từng tấm — mỗi tấm là duy nhất, xem được diện tích, độ dày, màu và giá của chính tấm đó, nên bạn tính được phôi trước khi mua. Muốn mua da Togo, bấm Xem các tấm da Togo còn hàng → để chọn tấm, hoặc nhắn Zalo để Kit soi giúp tấm nào hợp với món bạn đang làm.